ANKARA-BHA
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü tarafından yayımlanan rapora göre, harcamalar reel bazda yüzde 2,9 artarak 2 trilyon 887 milyar dolara çıktı.
SIPRI verilerine göre küresel askeri harcamalar üst üste 11. yılında da artış gösterdi. Harcamaların dünya Gayri Safi Yurt İçi Hasılası (GSYH) içindeki payı yüzde 2,5’e yükselerek 2009’dan bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. En fazla harcama yapan ülkeler ABD, Çin, Rusya, Almanya ve Hindistan olurken, bu beş ülke toplam harcamaların yüzde 58’ini oluşturdu.
ABD’de düşüş, Çin’de kesintisiz artış
Dünyanın en büyük askeri bütçesine sahip olan ABD’nin harcamaları 2025’te yüzde 7,5 azalarak 954 milyar dolara geriledi. Bu düşüşte, Ukrayna’ya yönelik yeni askeri yardım paketlerinin onaylanmaması etkili oldu. Çin ise askeri harcamalarını yüzde 7,4 artırarak 336 milyar dolara çıkardı. Ülkede savunma harcamaları 31 yıldır kesintisiz artış gösterirken, son 10 yılda toplam artış yüzde 62’ye ulaştı.
Rusya’nın askeri harcamaları yüzde 5,9 artarak 190 milyar dolara yükseldi ve ülke küresel sıralamada üçüncü sıradaki yerini korudu.
Türkiye’nin savunma bütçesi dikkat çekti
Raporda Türkiye’nin askeri harcamalarındaki artış da öne çıktı. Türkiye’nin savunma bütçesi 2025’te yüzde 7,2 artarak 30 milyar dolara ulaştı. 2016 yılına kıyasla yüzde 94’lük artış kaydedilen harcamalarda, yerli savunma sanayine yapılan yatırımların belirleyici olduğu vurgulandı. Savunma sanayisini destekleyen özel fonun payı ise yüzde 25 artarak toplam harcamaların yüzde 22’sine yükseldi.
Avrupa silahlanmada rekor kırdı
Küresel artışta en büyük pay Avrupa’ya ait oldu. Bölgenin askeri harcamaları yüzde 14 artarak 864 milyar dolara ulaştı ve tarihi zirveyi gördü.
Son 10 yılda yüzde 102 artış yaşanan Avrupa’da bu yükselişin, Rusya-Ukrayna Savaşı ve ABD’nin güvenlik politikalarına yönelik belirsizliklerden kaynaklandığı ifade edildi. Almanya’nın harcamaları yüzde 24 artışla 114 milyar dolara yükselirken, Ukrayna’nın askeri harcamaları 84,1 milyar dolarla GSYH’sinin yaklaşık yüzde 40’ına ulaştı.
Asya-Pasifik’te de artış sürüyor
Asya ve Okyanusya bölgesinde askeri harcamalar yüzde 8,1 artarak 681 milyar dolara çıktı. Bölgedeki tüm alt bölgelerde artış yaşanması, askeri hareketliliğin geniş çapta sürdüğünü ortaya koydu.
İsrail’de ise Gazze’deki saldırıların azalmasına paralel olarak harcamalarda yüzde 4,9’luk sınırlı bir düşüş kaydedildi. SIPRI uzmanları, küresel askeri harcamalardaki yükselişin önümüzdeki yıllarda da süreceği görüşünde. Artan krizler, savaşlar ve uzun vadeli savunma planlarının, devletleri daha fazla silahlanmaya yönlendirdiği belirtiliyor.
Haber Editörü: Esin Çakır