Kişi başı 18.040 dolarlık milli gelir, ülkedeki toplam üretimin nüfusa bölünmesiyle elde edilen teorik bir paydır. Ancak asgari ücretli bir çalışan veya bir emeklinin yıllık toplam geliri bu rakamın yanına dahi yaklaşamamaktadır.

• Teorik Milli Gelir Yıllık (Kişibaşı): 18.040 $

• Asgari Ücretli (Kişibaşı Yıllık Net): Yaklaşık 6.500 $ - 7.000 $ (2025 yılı ortalamasıyla)

• Ortalama Emekli (Kişibaşı Yıllık Net): Yaklaşık 4.500 $ - 5.500 $

Bu tabloya göre, Türkiye'deki ortalama bir emekli, milli gelirden kendisine düşmesi gereken payın ancak %25-30'unu, asgari ücretli çalışan ise % 28-30 alabilmektedir.

2. Aylık Gelir Karşılaştırması

Aylık bazda bakıldığında, 18.040 dolarlık yıllık gelir aylık 1.503 dolar gibi bir rakam olur.

3. Bölüşümdeki Çarpıklık

TÜİK'in 2025 sonu verileri, "işgücü ödemelerinin" (yani çalışanların aldığı payın) toplam katma değer içindeki payının %36,9 civarında kaldığını gösteriyor. Buna karşılık, "net işletme artığı" denilen sermaye payı %44,1'e yükselmiş durumda.

Bu ne anlama geliyor?

• Emekçiler İçin: Üretilen refahın büyük bir kısmı çalışanlara değil, sermaye sahiplerine gitmektedir. Çalışanlar milli gelirden hak ettikleri payı tam olarak alamamaktadır.

• Emekliler İçin: Emekli maaşlarının milli gelire oranı tarihsel olarak en düşük seviyelerinden birini seyrediyor. 2000'li yılların başında ortalama emekli maaşı milli gelirin yaklaşık yarısı (%46) kadarken, bugün bu oran %28-30 bandına gerilemiştir.

Sonuç olarak; Türkiye'de milli gelir 2025 yılı rakamıyla 18.000 dolar ise ve bir emekli aylık yaklaşık 450 dolar (yıllık 5.400 dolar), asgari ücretle çalışan kişi 600 dolar (yıllık 7.200 dolar) alıyorsa; milli gelirin ortalamasından emekli %70, asgari ücretli çalışan %60 daha fakir yaşamaktadır. Bugün ülkemizde emekli sayısının 16,5 milyon kişi, asgari ücretli çalışan sayısının 6,5 milyon kişi olduğu göz önüne alınırsa ülke nüfusunun yarısı ekmek su derdine düşmüş haldedir. Bu durum, "büyümenin kapsayıcı olmadığını" ve gelirin tabana yayılmak yerine belirli kesimlerde yoğunlaştığını kanıtlar niteliktedir. Milli gelirdeki artış, emekli ve emekçi için bir refah artışından ziyade, hayat pahalılığı karşısında bir "kağıt üzerinde büyüme" olarak kalmaktadır.

Hikmet YILMAZ/10 Mayıs 2026